Rook ziet u. Koolmonoxide niet. Het is kleurloos, reukloos en het stijgt niet op zoals rook. Dat zijn twee verschillende risico’s, en er horen twee verschillende melders bij.
Wat is het verschil tussen een CO-melder en een CO-branddetector?
Een CO-melder tegen vergiftiging beschermt mensen tegen koolmonoxide uit een verbrandingstoestel. Een CO-branddetector gebruikt koolmonoxide juist als kenmerk van een beginnende brand, en hangt in de brandmeldinstallatie. Andere norm, andere plek, ander doel. De een vervangt de ander nooit.
Dit is het onderwerp waar in de praktijk de meeste verwarring ontstaat, en soms een gevaarlijke aanname. Een melder aan de muur bij de ketel maakt van uw gebouw géén bewaakt gebouw en telt niet mee als brandmelder. Andersom is een CO-branddetector in het plafond geen bescherming tegen vergiftiging: hij hangt op de verkeerde plek en werkt met een andere alarmlogica.
Heeft u beide risico’s (en dat is bij een ketelhuis, een parkeergarage of een keuken vaker zo dan u denkt), dan heeft u beide apparaten nodig.
Naast elkaar
Twee melders die op elkaar lijken en niets met elkaar te maken hebben
CO-melder tegen vergiftiging
CO-branddetector
Norm
EN 50291
EN 54-26
Waartegen
Koolmonoxidevergiftiging door onvolledige verbranding
Een beginnende brand, vaak een smeulbrand
Waar hij hangt
In de ruimte met het verbrandingstoestel of de open haard
In de te bewaken ruimte, als onderdeel van de installatie
Waarop hij reageert
Concentratie in combinatie met blootstellingsduur
CO als brandverschijnsel, vaak eerder dan zichtbare rook
Onderdeel van de brandmeldinstallatie
Nee
Ja
Telt mee voor de bewaking
Nee
Ja
Waarom een CO-melder ergens anders hangt dan een rookmelder
Koolmonoxide is bijna even zwaar als lucht en mengt zich er gelijkmatig mee. Het gaat dus niet vanzelf omhoog, zoals rook. Dat is precies waarom u een CO-melder niet zonder meer naast een rookmelder aan het plafond kunt hangen en denken dat u klaar bent. In een ruimte met een verbrandingstoestel mogen ze op dezelfde hoogte, elders gelden verschillende hoogtes.
Rookdetectie
Welke rookmelder past waar?
De meest toegepaste melder in een brandmeldinstallatie is de optische rookmelder. Maar niet elke ruimte is geschikt voor rookdetectie, en dat is de belangrijkste keuze die in een ontwerp wordt gemaakt.
Optische rookmelder
De standaard: hij ziet rookdeeltjes in de lucht. Snel bij smeulbranden. Gevoelig voor stof, damp en uitlaatgassen, en dáár komen de meeste loze meldingen vandaan.
Warmtemelder
Reageert op temperatuur in plaats van op rook. Trager, maar ongevoelig voor stoom en stof. De juiste keuze boven een keuken, in een wasruimte of in een stoffige werkplaats.
Combinatiemelder
Kijkt naar meerdere verschijnselen tegelijk en weegt die tegen elkaar af. Duurder, maar hij scheelt loze meldingen op plekken waar een optische melder net te scherp staat.
Een parkeergarage is het schoolvoorbeeld van een ruimte waar beide risico’s spelen: brand én koolmonoxide van draaiende motoren.
Waar het speelt
Zakelijke ruimtes waar koolmonoxide een echte vraag is
Over CO-melders in huis staat het internet vol. Over CO in een bedrijfspand staat er bijna niets, terwijl daar de grotere toestellen staan.
Ketelhuis en stookruimte
Grotere toestellen, vaak in een afgesloten ruimte waar zelden iemand komt. Precies de combinatie waarbij een probleem lang onopgemerkt blijft.
Parkeergarage
Draaiende motoren in een besloten ruimte. Hier gaat CO-detectie vaak samen met ventilatiesturing, en dat is een keten die als geheel moet werken. Of zo’n systeem verplicht is, staat bij CO-detectie in een parkeergarage of bedrijfsruimte.
Professionele keuken
Gastoestellen plus afzuiging plus damp. Een lastige ruimte: rookdetectie is er vrijwel altijd de verkeerde keuze, warmtedetectie meestal de goede.
Werkplaats met verbrandingsmotoren
Autobedrijven, machinewerkplaatsen, magazijnen met heftrucks op gas. Mensen werken er de hele dag, en de blootstelling is cumulatief.
Wat in uw geval nodig is, hangt af van de toestellen, de ventilatie en het gebruik van de ruimte. Wij komen kijken en zeggen welke van de twee melders waar hoort, en waar u er allebei nodig heeft.
De melders zelf
Twee melders die niet hetzelfde doen
De optische rookmelder: de standaard, en de gevoeligste voor stof en damp.De warmtemelder: trager, maar hij trekt zich niets aan van stoom of bakwalm.
Veelgestelde vragen over rook- en CO-detectie
Onze melder gaat steeds af zonder dat er iets is. Wat nu?
Meestal hangt er een optische rookmelder op een plek waar stof, damp of uitlaatgassen langskomen. De oplossing is zelden “gevoeliger afstellen” en vaker een ander type melder of een andere positie. Wij kijken naar het meldingenlogboek van de centrale: dat vertelt vaak precies op welk tijdstip en in welke zone het misgaat, en dan is de oorzaak meestal binnen een bezoek gevonden.
Mogen wij een gewone CO-melder uit de bouwmarkt ophangen?
Voor bescherming tegen vergiftiging mag dat, mits er EN 50291 op de verpakking staat. Maar hij telt niet mee als onderdeel van uw brandmeldinstallatie en de inspecteur kijkt er niet naar. Verwacht er dus niet van dat het iets oplost aan uw verplichting.
Wij hebben een keuken. Welke melder moet daar hangen?
Bijna altijd een warmtemelder, geen rookmelder. Damp en bakwalm zetten een optische melder aan het werk terwijl er niets aan de hand is, en na drie keer loos alarm gaat iemand de installatie uitschakelen. Dát is het echte risico. Rondom de keuken kan rookdetectie prima; erboven zelden.
Kan CO-detectie ook draadloos?
Voor losse bewaking tegen koolmonoxidevergiftiging wel. Een draadloze CO-branddetector volgens EN 54-26 zit niet in het systeem dat wij leveren; waar CO als brandkenmerk nodig is, zoeken wij per situatie de juiste melder. Waar u op moet letten is hetzelfde als bij de rest: kijk per apparaat naar welke norm het draagt, want “CO-melder” op de doos zegt niets over of hij als brandmeldcomponent mag meetellen.
Zelf samenstellen
Eerst zelf zien wat er in uw gebouw hoort?
Zonder afspraak. Een adviseur kijkt alles na voordat u een offerte krijgt.
Dat is een goede vraag om te stellen vóórdat er iets hangt. De verkeerde melder op de verkeerde plek levert loze meldingen op, en loze meldingen leveren uitgeschakelde installaties op.
